درگفت و گوي اختصاصي با فريدون بابايي اقدم مطرح شد:

خانههاي تاريخي تبريز احيا شوند

به گزارش خبرنگار روزنامه عجب شیر - فريدون بابايي اقدم عضو شوراي کلانشهر تبريز در دوره چهارم و پنجم و عضو هيات علمي گروه برنامه ريزي شهر دانشگاه تبريز با مرتبه دانشياري، مولف کتاب درآمدي بر مبلمان شهري، داراي بيش از 120مقاله علمي پژوهشي در زمينه مديريت شهري و اکولوژي شهري ميباشد. در گفت و گويي که درمورد مسائل و مشکلات شهري از جمله ترافيک و پروژههاي عمراني ترتيب داده شد، ضمن سخن گفتن از دليل تاخير در تحقق پروژههاي عمراني، به مبحث مبلمان شهري پرداخته ايم. متن گفتگو زير با «فريدون بابايي اقدم» است که مرور ميکنيد:

کد خبر: ۲۸۰۵

تاریخ: ۲۴ اسفند ۱۳۹۶ - ۱۳:۲۲

براي شروع لطفا در مورد پروژههاي عمراني شهر تبريز توضيح بفرماييد؟
در پاسخ به سوال شما در مورد بودجه سال 96 ميتوان گفت به دليل مقارن شدن آن با دوره آخر فعاليت شوراي چهارم و همچنين آخرين دوره فعاليت شهردار قبلي عليرغم نوشته شدن بودجه نگراني هايي در مورد آن وجود داشت که نسبت به سالهاي قبل کمي بودجه با اما و اگرهايي مواجه شود که متاسفانه اين اتفاق هم افتاد در حالت کلي ميتوان گفت در بحثهاي جاري مشکلي نداشتيم ولي در بحثهاي عمراني در شش ماهه اول بر اساس گزارشي که گرفتيم کل عملکرد عمراني شهرداري تبريز در مناطق 10گانه شهر و سازمانها به جاي 60 درصد 24 درصد شد،که اين امر موجب رسيدن بوجه به کم تر از 50 درصد شد و با عدم تحقق بودجه مواجه شديم، اين امر چند دليل مشخص داشت بحث اول، به دليل فضاي شورا بود که تقريبا از 29 ارديبهشت يا به طور کلي ميتوان گفت که از اول سال به نوعي فضاي خاص شورا و شهرداري که بر شهر حاکم ميشد، علاوه بر اينها بحث  شهرداري بود که دليل عمده تحقق بسيار پايين پروژههاي عمراني،که دليل اين امر وضعيت کلان و شرايط اقتصادي حاکم بر جامعه ودر کل رکود حاکم بر مملک بود. در همين راستا رونق ساخت کم شده و به دنبال کم شدن ساخت و سازها با تقليل درآمدها مواجه شديم. به دليل اينکه 80 درصد درآمد شهرداري  از شهرسازيها تامين ميشد و ما شاهد عمده ترين اين آسيبها  در بحثهاي عمراني بوديم . در اين بين ميتوان به پروژه بزرگ ميدان آذربايجان اشاره کرد که جزء پروژه هايي بود که به دليل عدم تامين منابع مالي حتي کارگاه هايش به تعطيلي کامل کشيده شد. يا در بحث  مسير گشاييها ميتوانم عرض کنم  که اکثرا در مناطق تعهداتي داشتيم که به دليل  هزينه بر بودن  تملک و اجراي پروژههاي عمراني به دليل مشکلات مالي عملا متوقف شد ولي  خوشبختانه بعد از انتخاب آقاي شهين باهر و به ويژه بعد از آمدن حکم ايشان ، پروژههاي نيمه تمام دوباره شروع شده، که اين موضوع در مورد پروژه ميدان آذربايجان هم صدق ميکند.که دسترسيهاي مسير اتوبان به آذربايجان و آذربايجان به اتوبان با درنظر گرفتن مقداري نواقص ميتوان گفت که روبه اتمام است. همچنين در پروژه مقبره الشعرا هم که کامل تعطيل شده بود، دوباره احيا شده که اينها جزء تعهدات  به بودجه سال 96 است، درطي يک ماه اخير که آقاي باهر شروع به کار کرده اند شاهد تسريع در پروژههاي عمراني شده ايم. بيشتر بحثها و توجه ما در سال 2018 ميلادي به تبريز است که به عنوان پايتخت گردشگري جهان اسلام انتخاب شده  و عملا به نوعي فعاليتهاي فرهنگي و بحثهاي شهري، خدمات شهري، زيبا سازي شهري و همچنين رفع عناصر زشت  شهري مد نظر است با اينکه قانونا 40 درصد از بودجه شهري بايد در حوزه عمراني هزينه شود و همچنين عرف شده که اين 40 درصد، 60درصد شود. و ما هم به  رسم سالهاي گذشته به گونه اي پيش ميرويم که  در بوجه سال 97 هم نواقصي که بخصوص امسال پيش آمد هم بحثهاي تامين مالي و هم عدم جديت در تحقق بودجه که بعضا از خلاهاي نظارتي ناشي ميشود، تلاشمان براين باشد که در سال 97 با نوشتن يک بودجه خوب و کامل و پيگيري شاهد اين باشيم که هم در حوزه عمراني و هم در کل مسائل و مشکلاتي که داريم قدم هايي در راستاي حل آنها  برداريم. به ويژه محوريت خدمات عمراني براي سالهاي آتي، مشخصا در حوزه افزايش نفوذ پذير بافتهاي شهري شود که از نظر بنده  بحث مسير گشايي مهم ترين محور فعاليتهاي عمراني باشد .

به دليل تبديل شدن بيشتر خانههاي قديمي شهر تبريز به ادارهها از نظر شما چگونه ميتوان از خانههاي قديمي تبريز براي جذب گردشگر در 2018 استفاده کرد؟
در بحث خانههاي قديمي ميتوان گفت هم شهرداري هم ميراث فرهنگي ورود پيدا  کردند. ما خانه هايي مانند خانه ستارخان داريم که در زمانهاي گذشته سازمان ميراث فرهنگي تملک کرده و در اختيار يک بنياد قرار داده بود که ما شاهد اين چنين واگذاريها هستيم. شهرداري نسبت به ميراث فرهنگي جاهايي که تملک کرده را  بيشتر در معرض ديد عموم قرار داده است و تلاشمان بر اين است که تا جايي که امکان دارد خانههاي قديمي را در معرض ديد عموم قرار دهيم. همان طور که ميدانيد فلسفه انتخاب تبريز 2018 هم داشتههاي تاريخي ما است يعني دليلي که باعث شد تبريز به يزد ترجيح داده شود و به عنوان نماينده ايران در آنجا شرکت کند و در ميان بيشتر شهرهاي اسلامي گزينه نهايي انتخاب شود همه اين عوامل به دليل داشتن خانهها و آثار تاريخي استان آذربايجان شرقي بوده به ويژه ميتوان گفت که تبريز جزء معدود شهرهايي بود که به صورت طولاني مدت (100) سال پايتخت ايران بوده و همچنين در دوران قاجار مشخصا شهر وليعهد نشين بوده در  اين دوره ما بيشترين ميزان بناهاي تاريخي، به ويژه خانههاي تاريخي را داشته ايم که تا به امروز بخشي  از آنها در بحث مسير گشاييها تخريب شده اند.ولي باز هم به دليل غناي خانههاي تاريخي نيز جزء معدود شهرهاست. وشهرتبريز يکي از 5 شهر تاريخي کشور است و مطمئنا ما در روزهاي باقي بانده نيز تلاشمان اين است که بتوانيم از اين پتانسيلها به نحو احسن استفاده کنيم که به جد از شهرداري هم پيگير هستيم که ان شاءالله در کمسيون معماري و شهرسازي هم جلسه اي ترتيب خواهيم داد که حتي اگر در اختيار نهاد و ارگان خاصي باشد  خارج کرده و در اختيار بازديدکنندگان قرار دهيم.

يکي از اولويتهاي شهر تبريز توسعه فضاي سبز ميباشد چه برنامه هايي براي توسعه فضاي سبز تبريز در سال 2018 در نظر داريد؟
در مورد فضاي سبز دو ديدگاه اهميت دارد اول بحث اکولوژي و دوم بحث تفريحي است . بخش اکولوژي يعني نگاه  ما به فضاي سبز به عنوان فضايي باشد که با درست کردن ميکروکليماي آن در جهت تعديل اقليم يک منطقه موثر واقع شود . با مقايسه درجه حرارت منطقه اي که داراي فضاي سبز هست و منطقه اي که فاقد فضاي سبز هست متوجه  اهميت اين قضيه ميشويم بنابراين بر نقش و اهميت فضاي سبز در وهله اول بايد با اين ديد توجه شود. بايد در سطح بالايي کشت داشته باشيم چون کشت 5 هزار ، 10 هزار نميتواند نقش اکولوژيکي داشته باشد و ما در طي چند سال پيش اين کار را انجام داده ايم.در جلسه اي که با سازمان پارکها داشتيم بر اساس آماري که در دست داريم در طي چهار سال گذشته 2100 هکتار فضاي سبز را به 2800 هکتار رسانده ايم همچنين در حدود 600هزار هکتار درخت کاري و توسعه فضاي سبز داشتيم.که ما شاهد اين توسعه در بعضي از مناطق، به ويژه در عباس ميرزا ضلع جنوبي اتوبان کسايي، منطقه آرپادره سي و به صورت مشخص تر حداقل 200 هکتار در محدوده سازمان عون بن علي در عينالي بوده ايم  و انتظار ميرود کماکان در اين بحثها هم نقش داشته باشيم. به طور تقريبي آماري که در دست داريم 220 پارک محلي در کل شهر تبريز داريم که بالغ بر 60 مورد در طي سه يا چهار سال اخير احداث شده است که اکثرا درقلب محلات ايجادشده اند. و شاهد اين امر در  محلاتي که دربافت پر شهري قرار دارند نيز هستيم که از جمله اين پارکها ميتوان به محله باغ امامي  در حوزه منطقه 3 يا سبزه زار نظام پزشکي در حوزه منطقه 4، يا در توکلي در يک بافت پر شهري پارک هايي افتتاح شد، اشاره کرد.که اينها با رقم بالايي تملک شده اند اما با همه اين تلاشها و عليرغم کارهاي انجام شده ما متاسفانه جزء کلان شهرهايي هستيم که سرانه خيلي کمي در فضاي سبز داريم و قطع يقين جز مهم ترين اولويت هايمان براي سالهاي آتي در کنار رفع مشکل  فضاي حاشيه نشيني در شهراست وهمچنين بحث فضاي سبز است که بايد توسعه يابد. تحت اين عنوان که سال 97 را به عنوان سال خدمات شهري و توسعه پايدار فضاي سبز بشناسانيم تا جهت گيري بودجه هم دراين راستا باشد و همان طورکه عرض کردم امروز وضعيت موجودمان اصلا خوب نيست که با تدوين چشم انداز مناسب،  حداقل عملکردي که در اين حوزه وجود دارد برايمان قابل لمس باشد.

آيا اقداماتي در زمينه زيباسازي شهري و سامان دهي مبلمان شهري انجام شده است؟
در کشورهاي انگليسي زبان بيشتر مبلمان خياباني و ديگر کشورها بيشتر مبلمان شهري ناميده ميشود. ما به عناصري مبلمان شهري ميگوييم که بر اساس يک تعريف کلي در شهر مستقر ميشوند و چه بسا کارکردهاي ديگري دارند ولي در همين حال که آن کارکرد اصلي را دارند از جنبههاي زيباشناختي هم غفلت نکنيم مثلا خياباني را تصور کنيدکه در آن شاهد نصب  چراغ روشنايي هستيم نقش اين چراغ روشنايي، روشن کردن خيابان است اينکه ما اين چراغ را در کجا قرار دهيم و از چه مصالحي استفاده کنيم و در چه کميت و کيفيتي باشد اين بحث مبلمان شهري است. يا بحث سطل اشغال ها، نيمکت ها، کيوسک ها، دکههاي مطبوعاتي، تابلوهاي سر در مغازهها و کلي عناصر ديگر، همچنين در طي چهل روز گذشته در غالب طرح «گوزل تبريزيم»  بسياري از   نا زيباييها از شهر کنار رفتند به طوري که بالغ بر 560 عدد پل آهني به نوعي غير استاندارد که بين خيابان و پيادهها وجود داشت و  بعضا شاهد اين بوديم که  به دليل ارتفاع غير استاندارد پلهاي آهني  با بارش بسيار کم شاهد آبگرفتگي معابر ميشديم. که اين امر بعضي از مشکلات زيست محيطي و بهداشتي را به وجود ميآورد در اين راستا همچنين در جاهايي که باکسهاي غيراستاندارد وجود داشت را  جمع آوري کرده ايم. در مورد صندوق صدقات هم ديده ميشد که با فاصله 2 متر از هم قرار گرفته بودند و همچنين بسياري از عناصري که چهره زشتي به شهر ميدادند از سطح شهر جمع آوري شده اند. بايد تلاشمان بر اين باشد تا محور و جهت گيري فضاي نرمال و استاندارد در شهر ايجاد کرده و در مورد خيابان مقصوديه هم بر اساس آخرين پارادايم هايي که امروزه در دنيا وجود دارد بايد شهرها را از حالت ماشين محور به انسان محور تبديل کنيم. يکي از ويژگيهاي شهرهاي انسان محوراين است که در بافتهاي مرکزي شهر با ايجاد فضاهاي مناسب و زيبا در پياده روها مسيرهاي بهتري را براي افراد پياده ايجاد کنيم.  يعني به جاي اينکه ما به  ماشين اجازه بدهيم که به قلب شهر نفوذ کند در بعضي از معابر بعضي از فضاهايمان را پياده محور کنيم که هم امکان حرکت بيشتر شود و هم فضاي مکث بيشتري وجود داشته باشد و هم به نوعي زندگي اجتماعي و فضاي سرزندگي را در شهر به وجود آوريم. که مقصوديه و چند مورد ديگر هم در اين راستا بودند و انشالله تلاشمان بر اين است که در طول چهار سال آتي به اين اهداف برسيم.

در بعضي از مناطق شهري ترافيک مشکلات زيادي را به وجود آورده است چه برنامه هايي براي حل مشکل ترافيک شهر تبريز در نظر داريد؟
در پاسخ به حل مشکلات ترافيکي ميتوان گفت  در سالهاي قبل يکسري کارهايي شروع شده که  در اين راستا جلسهها و مصوبههاي شوراي ترافيکي تصويب شده و بر اساس آن تعدادي از خيابانها يک طرفه شدند ولي بنا به د لايلي اجرا نشد و قضيه محدوده ادامه پيدا نکرد. يکسري مسائل و مشکلاتي وجود داشت که تعدادي  از شهروندان گلايه هايي در بعضي محلهها داشتند که زندگي روزمره را مختل ميکرد. هرچند با تجربه هايي که در شهرهاي بزرگ داشتيم طرحهاي ترافيکي در قالب طرحهاي زوج و فرد اجرا ميشد. که اخيرا در قالب LEZ  که بحث انتشار آلودگي است مطرح ميشود. در هسته مرکزي شهر که حجم بالايي از مراجعين وسايل نقليه هست  به خاطر کم کردن اين حجم اخيرا در ورودي و خروجي بافت مرکزي شهر اين بحث انجام شد و اين امر در بحث آلودگي که در زمستان با آن مواجه هستيم قدم موثري است. ما ناگزير به انجام اين عمل هستيم و در کل دنيا در محدوده هسته مرکزي شهر اين عمل انجام ميشود. در اروپاي غربي که پيشرفته ترين کشورها در آنجا قرار دارند به طور مثال قيمت پارکينگ در مناطق لندن يکسان نيست در حالي که تبريز اين گونه نيست ما ميتوانيم حجم ورودي به بافت مرکزي را با تعيين يکسري ضوابط کم تر کنيم يعني علاوه بر محدوديتهاي شهرسازي، محدوديتهاي ارتفاعي، تراکمي هم مد نظر باشد همچنين ما بايد يکسري ابزار کنترلي داشته باشيم و نه اينکه محدوده مرکزي را خالي کنيم بلکه با ضوابط و شرايطي مديريت کنيم.

و در آخر  اگر سخني با خوانندگان نشريه عجب شير داريد بفرمائيد؟
بنده از دو جهت مديون رسانهها هستم اول اينکه نماينده افکار عمومي هستند و پل ارتباطي ميان مردم و مسئولين هستند نيازهايي که شهروندان دارند از طريق رسانه به ما منتقل ميکنند و دوم اينکه فضايي براي ما باز ميکنند به دليل اينکه وقتي خبرنگاري از من سوال ميپرسد چه بسا حوزه فعاليتي به وجود ميآيد و به دنبال خلاهاي موجود ميروم و بخشي از عملکرد من به آن حوزه اختصاص مييابد. همين که عملکرد مديريت شهري تبريز را انعکاس ميدهيد خيلي موثر است چون مردم بايد از عملکرد افرادي که انتخاب کرده اند مطلع شوند. عملا ما از شوراي چهارم شاهد فعاليت روزنامه عجب شير هستيم و به دليل پوشش خبرهاي استاني و خصوصا شهر تبريز و همچنين بخشي که مربوط به مديريت شهري هست کمال تشکر را دارم.

گفتگو: شادی رهبر صباغی